Het gebruik van Anabole Steroïden door atleten die actief zijn in competitieverband is illegaal. Daar hoeft geen twijfel over te bestaan. Anabole Steroïden zijn verboden door vrijwel alle grote sportorganisaties. Toch blijven onder andere competitiesporters vasthouden aan het gebruik van anabole steroïden, omdat zij geloven in de grote voordelen die het met zich meebrengt in wedstrijdverband. Dat is echter niet de enige oorzaak van het verbod op Anabole Steroïden in wedstrijdverband en in de samenleving. Het gebruik van Anabole Steroïden kan namelijk leiden tot ernstige psychische en fysieke bijwerkingen.

Wat zijn Anabole Steroïden precies?

De officiële naam voor de prestatieverhogende middelen is “anabolische-androgene steroïden”. Het is daarmee een synthetische afleiding van het natuurlijke mannelijke hormoon testosteron: een lichaamseigen stof. Zowel de woorden anabool als androgeen komen oorspronkelijk uit het Grieks. Anabolisch staat voor “bouwen of opbouwen” en androgeen staat voor “gespierder worden”. De natuurlijke werking van het hormoon testosteron zorgt ervoor dat mannen zich ontwikkelen tijdens de pubertijd. Hierbij moet je denken aan het ontwikkelen van lichaamsbeharing en een lagere stem. De anabolische uitwerkingen van het hormoon helpen het lichaam om eiwitten vast te houden en aan te maken, wat bijdraagt tot de ontwikkeling van spiermassa. Dit is precies de reden waarom anabole steroïden zo in trek zijn: het zorgt voor een versterkte ontwikkeling van spiermassa en kracht.

Anabole Steroïden gebruik in Nederland

Hoewel het een wat ouder onderzoek betreft, zijn de resultaten nog steeds actueel. In 2009 heeft TNO in opdracht van de Dopingautoriteit een onderzoek uit laten voeren naar het gebruik van prestatieverhogende middelen in de fitness en bodybuilding wereld (‘Prestatiebevorderende middelen bij fitnessbeoefenaars’). Uit dit onderzoek bleek dat op een totaal van ongeveer 2 miljoen fitnessers, 8,2% enige vorm van prestatieverhogende middelen gebruikte. Dit komt neer op ongeveer 164.000 gebruikers per jaar! Dit is het hoogste cijfer ooit gemeten in Nederland.

Alles op een rijtje:

4,8% = 96.000 gebruikers van stimulantia om af te vallen (bv. amfetamines en efedrine)
2,8% = 56.000 gebruikers van extra middelen (bv. Diuretica, clenbuterol, schildklierhormoon en overige)
1,3% = 26.000 gebruikers van middelen tegen bijwerkingen (HCG, Nolvadex)
1,1% = 22.000 gebruikers van groeihormoon/insuline
1,0% = 20.000 gebruikers van anabole steroïden
0,8% = 16.000 gebruikers van prohormonen

Zoals uit bovenstaande tabel blijkt, zijn de meest gebruikte middelen voor een hogere vetverbranding, zoals amfetamines en efedrine-achtige stoffen. Ongeveer 3% van alle fitnessers gebruiken spierversterkende middelen zoals groeihormonen, anabole steroiden en prohormonen.

Negen van de tien mensen die aan het onderzoek hebben meegewerkt, kent iemand in zijn of haar omgeving die prestatieverhogende middelen gebruikt. Geldt dit ook voor u? Laat uw reactie hieronder achter en start de discussie over de voor en nadelen!

Wie nemen anabolen en waarom?

Het zijn niet alleen voetballers, gewichtheffers en sprinters die gebruik maken van de prestatieverhogende middelen. Het gebruik van de middelen is daarnaast ook niet gebonden aan geslacht. Hoog opgeleide mannen en eenvoudige arbeiders, maar ook vrouwen en misschien wel het meest zorgwekkende aspect is dat ook opgroeiende jongeren steroïden gebruiken. Het gebruik van de middelen kan worden toegeschreven aan de wens om er beter uit te zien, beter te presteren en vooral om een einde te maken aan onzekere gevoelens. De gevaren van het innemen van steroïden worden hierdoor vaak over het hoofd gezien.

Anabole Steroïden zijn ontwikkeld om de eigenschappen van testosteron na te bootsen die zorgen voor spierontwikkeling, en leidt niet tot een verbetering van wendbaarheid, vaardigheden of het uithoudingsvermogen. Een gezonde man produceert gemiddeld minder dan 10 milligram testosteron per dag. Vrouwen produceren ook testosteron, zij het veel minder. Sommige atleten gebruiken echter meer dan 100 milligram per dag, en overschrijden daarmee ruimschoots de voorgeschreven dosis die gehanteerd wordt bij legitiem medisch gebruik.

Hoe neem je Steroïden?

Anabole Steroïden kunnen zowel oraal als via een injectie worden ingenomen. Steroïden die worden geïnjecteerd bestaan in twee categorieën die zich onderscheiden in de werkingsperiode: je hebt een langdurige variant en de kort werkende variant. De laatste jaren wordt steeds vaker gekozen voor steroïden met een kortere werking. De bijwerkingen die oraal gebruik met zich meeneemt zijn met name schadelijk voor de lever. Dat betekent echter niet dat inname via een injectie zonder bijwerkingen blijft. Het innemen van steroïden blijft nooit zonder gevolgen, er zullen vrijwel altijd bijwerkingen optreden.

Wat zijn de gezondheidsrisico’s van Anabole Steroïden?

Er bestaat een volledig assortiment aan bijwerkingen, precies aangepast op de gebruikte hoeveelheid. Het gevaarlijke van de bijwerkingen is dat zij niet allemaal met het oog zijn waar te nemen. Het gebruik van de middelen kan ook leiden tot interne problemen. Sommige bijwerkingen zijn fysiek, maar ook psychologisch heeft het gebruik van steroïden gevolgen. Overmatig en roekeloos gebruik van steroïden zonder goede begeleiding kan leiden tot onomkeerbare en onzichtbare aandoeningen die uiteindelijk zelfs fataal kunnen zijn. De bijwerkingen zijn daarnaast niet tijdgebonden. Dat betekent dat zelfs jaren na inname nog steeds bijwerkingen kunnen optreden.

Fysieke bijwerkingen

Mannen – Ondanks dat anabole steroïden zijn afgeleid van een mannelijk hormoon, kunnen mannen na inname “vrouwelijker” worden. Dit gaat gepaard met een afname in seksuele activiteit. De mogelijke bijwerkingen op een rijtje:

– Verminderde hoeveelheid sperma
– Impotentie
– Ontwikkelen van borsten
– Krimpen van testikels
– Pijn bij urineren

Vrouwen– Door inname van anabole steroïden worden vrouwen vaak mannelijker. Daarnaast kunnen de volgende bijwerkingen optreden:

– Toename van gezichtsbeharing
– Lagere stem
– Afname borstenomvang
– Verandering van menstruatiecyclus

Bij constant gebruik van steroïden kunnen de volgende bijwerking optreden voor zowel mannen als vrouwen. Dit varieert van kleine onzichtbare tot levensbedreigende aandoeningen:
– Acne
– Opgeblazen gevoel
– Toename in gewicht
– Bloedstollingziekten
– Leverschade
– Vroegtijdige hartaanvallen en beroertes
– Hoger cholesterol
– Zwakkere pezen

Specifieke gevaren voor jongeren

Door het gebruik van de prestatieverhogende middelen kan de ontwikkeling van opgroeiende jongeren ernstig worden verstoord. De steroïden zorgen ervoor dat de botten niet meer groeien, waardoor de jongeren kleiner blijven dan ze eigenlijk zouden worden.

Zijn Anabole Steroïden verslavend?

Uit recent onderzoek blijkt dat lange termijn gebruikers en misbruikers de klassieke symptomen van verslaving vertonen. Zij hunkeren naar meer, kunnen moeilijk stoppen en krijgen last van ontwenningsverschijnselen. Nadat frequente gebruikers van anabole steroïden stoppen met innemen, treden ontwenningsverschijnselen die pas weer verdwijnen na een nieuwe inname. Stoppen met anabole steroïden is daardoor minder eenvoudig dan het lijkt. Verkoop en gebruik van anabole steroïden is daarom illegaal in Nederland.

*Dit artikel is gebaseerd op het Engelstalige artikel van Dr. Wadler voor ESPN.